Hàng cồng kềnh là gì? Định nghĩa, quy định pháp luật và cách vận chuyển an toàn

Hàng cồng kềnh là hàng hóa được xếp trên phương tiện giao thông đường bộ vượt quá giới hạn về kích thước hoặc trọng lượng theo quy định pháp luật, gây khó khăn cho việc vận chuyển và xếp dỡ.

Bài viết này giải thích định nghĩa chính xác theo Luật Giao thông đường bộ và Nghị định 168/2024/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/01/2025), đồng thời hướng dẫn cách tính toán thực tế, quy định pháp luật hiện hành và mức xử phạt giúp người đọc tránh vi phạm hàng quá khổ quá tải và chọn phương án vận chuyển phù hợp với hàng hóa đặc biệt.

Hàng cồng kềnh là gì?

Hàng cồng kềnh là những loại hàng hóa có kích thước, hình dáng hoặc trọng lượng thực tế vượt quá giới hạn thiết kế của phương tiện chuyên chở, hoặc vượt quá quy chuẩn đóng gói thông thường của các đơn vị bưu chính theo quy định tại Luật Giao thông đường bộ

Đặc điểm của hàng cồng kềnh trong lĩnh vực vận tải

• Kích thước vượt quá chiều dài, chiều rộng hoặc chiều cao giới hạn của phương tiện.
• Hình dạng không đều, khó xếp gọn hoặc không thể tháo rời.
• Thuộc nhóm hàng hóa đặc biệt, bưu kiện kích thước lớn hoặc hàng nặng trong vận tải đường bộ.

Phân biệt “hàng cồng kềnh” với “hàng siêu trường siêu trọng”

• Hàng cồng kềnh: thường áp dụng cho hàng hóa vượt giới hạn thông thường của xe thông dụng (xe máy, xe tải nhỏ).
• Hàng siêu trường siêu trọng: là các loại máy móc công nghiệp, cấu kiện nguyên khối không thể tháo rời. Nhóm này thuộc diện hàng hóa đặc biệt, bắt buộc phải sử dụng xe đầu kéo, hoặc xe cẩu chuyên dụng và phải xin giấy phép lưu hành riêng biệt từ cơ quan chức năng.

Các quy định pháp luật mới nhất về hàng cồng kềnh

Trong lĩnh vực vận tải và logistics

Đối với các công ty, hàng cồng kềnh được tính toán chủ yếu qua công thức trọng lượng quy đổi để xác định chi phí và phương án vận chuyển.

• Cách tính phổ biến: Trọng lượng quy đổi (kg) = (Chiều dài × Chiều rộng × Chiều cao) / 5000 (Đơn vị đo: cm. Công thức này áp dụng phổ biến cho hàng cồng kềnh nội địa và quốc tế).
• Kích thước: Nhiều đơn vị áp dụng quy định riêng để phân loại hàng cồng kềnh như shopee áp dụng cho đơn hàng có chiều dài một cạnh >320cm, Viettel Post thường tính cho hàng hóa có tổng kích thước 3 chiều >100cm.
• Trọng lượng: Khi trọng lượng quy đổi lớn hơn trọng lượng thực tế, đơn vị vận tải sẽ tính cước theo trọng lượng quy đổi.
• Ví dụ: Một tủ lạnh công nghiệp có kích thước 200 cm × 80 cm × 180 cm: Trọng lượng quy đổi = (200 × 80 × 180) / 5000 = 576 kg. Nếu trọng lượng thực chỉ 400 kg thì vẫn tính cước theo 576 kg vì đây là hàng cồng kềnh.
• Mức phạt: Nếu khách hàng khai báo sai kích thước, các đơn vị logistics sẽ áp dụng mức phụ phí xử lý hàng quá khổ, quá tải (theo quy định giao thông) nội bộ của hãng.

Trong Luật Giao thông đường bộ

Căn cứ theo Thông tư 46/2015/TT-BGTVT và các nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính, việc xếp hàng hóa trên phương tiện được coi là cồng kềnh nếu vượt quá giới hạn cho phép.

Xe máy

Giới hạn xếp hàng:

• Chiều rộng mỗi bên không vượt 0,3 m.
• Chiều dài phía sau không vượt 0,5 m.
• Chiều cao từ mặt đường không vượt 2 mét.

Mức phạt:

Vi phạm sẽ bị xử phạt hành chính theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP:

• Người điều khiển xe máy mang vác vật cồng kềnh: phạt 600.000 – 800.000 đồng.
• Người được chở mang vác vật cồng kềnh: phạt 400.000 – 600.000 đồng.
• Nếu gây tai nạn giao thông: phạt 10.000.000 – 14.000.000 đồng.

Xe tải

Giới hạn xếp hàng:

• Chiều cao xếp hàng hóa trong thùng xe phải tuân thủ giới hạn tải trọng trục và tổng trọng lượng.
• Hàng hóa không được vượt quá chiều cao cho phép của thùng xe hoặc gây mất ổn định.

Mức phạt:

Vi phạm có thể bị tước giấy phép lái xe từ 1 – 3 tháng và phạt tiềntheo Nghị định 168/2024/NĐ-CP:

• Phạt 800.000 – 1.000.000 đồng: Xếp hàng trên nóc, vượt chiều rộng thùng, hoặc nhô trước/sau quá 1,1 lần chiều dài xe.
• Phạt 2.000.000 – 3.000.000 đồng: Xếp hàng vượt quá chiều cao cho phép.
• Phạt 18.000.000 – 22.000.000 đồng: Máy móc, thiết bị không được chằng buộc an toàn (trừ xe chuyên dụng có giấy phép hàng quá khổ).

Các mặt hàng cồng kềnh phổ biến

Trên thực tế, hàng cồng kềnh được phân loại thành nhiều nhóm khác nhau dựa trên đặc thù ngành hàng và yêu cầu bốc xếp:

• Nhóm thiết bị gia dụng và nội thất: Tủ lạnh, máy giặt, tivi màn hình lớn, giường, tủ quần áo, ghế sofa, nệm cao su.
• Nhóm phương tiện di chuyển cá nhân: Xe máy, xe đạp điện, mô tô phân khối lớn cần đóng khung gỗ bảo vệ khi vận chuyển liên tỉnh.
• Nhóm vật liệu xây dựng dân dụng: Ống nước nhựa dài, thanh nhôm, cuộn cáp điện, các loại biển quảng cáo kích thước lớn.
• Nhóm công nghiệp nặng: Máy móc sản xuất, bồn silo, máy CNC, cấu kiện thép nguyên khối. Nhóm này được xếp vào diện hàng hóa đặc biệt, không thể tháo dỡ bằng sức người mà yêu cầu phải có xe cẩu, xe nâng để hỗ trợ.
• Hàng hóa đặc biệt khác: cánh quạt gió, thiết bị điện lực, bưu kiện kích thước lớn hoặc hàng nặng không thể tháo rời.

Một số lưu ý khi gửi hàng cồng kềnh

Để đảm bảo an toàn cho hàng hóa và tối ưu chi phí logistics, người gửi cần nắm rõ các nguyên tắc sau khi xử lý các hàng nặng và hàng có kích thước vượt chuẩn:

Đo lường và khai báo chính xác

Đo chính xác chiều dài, rộng, cao trước khi gửi để tính trọng lượng quy đổi và chọn phương tiện phù hợp.

Quy chuẩn đóng gói hàng cồng kềnh

Với hàng dễ vỡ hoặc có giá trị cao, sử dụng màng xốp hơi chèn mút xốp định hình và bọc trong thùng carton nhiều lớp.

Với thiết bị cơ khí và máy móc, bắt buộc đóng kiện gỗ pallet hoặc thùng gỗ, sau đó chằng buộc chắc chắn để chống xê dịch.

Tách nhỏ linh kiện

Đối với đồ nội thất hoặc máy móc có thể tháo rời, hãy chia nhỏ thành nhiều kiện khác nhau, giúp giảm thể tích tổng thể, đưa kiện hàng về kích thước tiêu chuẩn và giảm bớt phụ phí bốc xếp.

Lựa chọn đơn vị vận tải phù hợp

Chọn đơn vị vận chuyển có xe đầu kéo, xe cẩu chuyên dụng thay vì tự xếp hàng lên xe tải thông thường để tuân thủ an toàn lao động, quy định về hàng cồng kềnh và bảo vệ tài sản

Rủi ro khi tự tháo dỡ, di dời hàng hóa kích thước lớn

Tự tháo dỡ hoặc di dời hàng cồng kềnh mà không dùng thiết bị chuyên dụng thường dẫn đến nhiều rủi ro thực tế.

• Rủi ro an toàn: Hàng hóa dễ rơi, đổ hoặc mất cân bằng khi nâng thủ công, gây tai nạn lao động hoặc tai nạn giao thông.
• Rủi ro pháp lý: Vi phạm quy định xếp hàng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP dẫn đến mức phạt 600.000 – 800.000 đồng (xe máy) hoặc 800.000 – 3.000.000 đồng (xe tải). Nếu gây tai nạn, mức phạt tăng lên 10.000.000 – 14.000.000 đồng.
• Rủi ro tài chính và vận hành: Máy móc công nghiệp bị hỏng hóc, chậm tiến độ dự án, phát sinh chi phí sửa chữa và bồi thường.

Giải pháp nâng hạ, vận chuyển hàng cồng kềnh từ Tiến Phát Group

Tiến Phát Group cung cấp giải pháp nâng hạ và vận chuyển hàng cồng kềnh chuyên nghiệp cho máy móc công nghiệp và thiết bị nhà xưởng. Công ty cho thuê xe cẩu (bánh lốp, bánh xích), xe nâng chuyên dụng và dịch vụ di dời trọn gói tại Bình Dương, TpHCM, Long An, Đồng Nai và các tỉnh lân cận.

Dịch vụ bao gồm:

• Nâng hạ và cố định hàng cồng kềnh bằng xe cẩu chuyên dụng.
• Di dời máy móc, thiết bị công nghiệp trong nhà xưởng.
• Giải pháp vận chuyển hàng quá khổ quá tải liên tỉnh an toàn và đúng pháp luật với bảo hiểm hàng hóa đầy đủ.

Liên hệ Hotline 0931 335 628 để được tư vấn giải pháp vận chuyển tối ưu

FAQ – Câu hỏi thường gặp

Xe máy chở hàng dài bao nhiêu thì bị phạt?

Mức phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP là 600.000 – 800.000 VNĐ cho người điều khiển và 400.000 – 600.000 VNĐ cho người được chở.

Chi phí thuê xe cẩu chuyển hàng quá khổ tính như thế nào?

Chi phí phụ thuộc vào tải trọng, khoảng cách di chuyển, loại xe cẩu và thời gian sử dụng. Mức giá tham khảo dao động từ 2,7 triệu đồng/ca đến 17 triệu đồng/ca.

Tổng kết

Hàng cồng kềnh là hàng hóa vượt giới hạn kích thước hoặc trọng lượng theo quy định pháp luật, đòi hỏi cách xử lý đúng để tránh phạt và tai nạn. Bài viết đã cung cấp định nghĩa, cách tính, quy định Nghị định 168/2024/NĐ-CP và các giải pháp thực tế.

Để vận chuyển hàng hóa đặc biệt hoặc hàng nặng an toàn và hiệu quả, hãy chọn đơn vị có thiết bị chuyên dụng thay vì tự thực hiện. Liên hệ Tiến Phát Group để được tư vấn và báo giá di dời máy móc công nghiệp nhanh chóng.